Tấm Xi Măng Có Chống Cháy Không?

Tấm Xi Măng Có Chống Cháy Không? Có, nhiều loại tấm xi măng sợi được phân loại là vật liệu không cháy khi đáp ứng các phép thử tương ứng. Tuy nhiên, “tấm không cháy” không đồng nghĩa một tấm đứng riêng có thể được tuyên bố “chống cháy 60 phút, 90 phút hay 120 phút”; thời gian chịu lửa phải xét trên cả hệ vách, trần, sàn hoặc cửa đã được thử nghiệm với cấu tạo cụ thể.

Đây là chỗ Ngọc Diệp thấy khách hàng dễ nhầm nhất. Có người cầm một tấm Cemboard rồi hỏi: “Tấm này chống cháy được bao nhiêu phút?”. Nói thật, muốn trả lời đúng thì phải biết tấm nằm trong hệ gì, có mấy lớp, khung nào, vật liệu trong khoang ra sao và hồ sơ thử nghiệm của cả cấu tạo đó.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÂU TRẢ LỜI NGẮN GỌN LÀ GÌ?

Có, nhưng cần nói chính xác hơn: nhiều sản phẩm tấm xi măng chống cháy thuộc nhóm vật liệu không cháy hoặc có mức phản ứng với lửa rất thấp theo tiêu chuẩn mà sản phẩm đã được thử nghiệm.

Ví dụ, DURAflex công bố các tấm xi măng của hãng đã được thử theo ISO 1182 và phân loại A1 theo EN 13501-1 ở các hồ sơ liên quan; tài liệu EPD của DURAflex Low Carbon 10 mm cũng ghi đặc tính phản ứng với lửa là “non-combustible”.

Nhưng phải phân biệt rõ hai chuyện:

Vật liệu không cháy: nói về phản ứng của bản thân vật liệu khi gặp lửa.
Khả năng chịu lửa của cấu kiện: nói về thời gian một hệ tường, vách, trần, sàn hoặc cửa duy trì các tiêu chí kỹ thuật khi chịu tác động của đám cháy.

Đây là hai khái niệm liên quan nhưng không giống nhau.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? “KHÔNG CHÁY” VÀ “CHỊU LỬA” KHÁC NHAU THẾ NÀO?

Tấm xi măng không cháy và hệ vách chịu lửa không nên được dùng thay cho nhau.

Bản thân nhà sản xuất DURAflex cũng giải thích trong phần hỗ trợ kỹ thuật rằng việc phân loại vật liệu và đánh giá cấu kiện chịu lửa là hai phạm vi khác nhau; họ nêu tấm DURAflex là vật liệu không cháy, còn khả năng “chống cháy” theo thời gian phải xét cấu kiện hoặc giải pháp hoàn chỉnh.

Ví dụ dễ hiểu:

Một tấm xi măng đặt riêng có thể không bắt lửa.

Nhưng khi làm thành một bức tường, khả năng ngăn cháy của bức tường còn phụ thuộc vào:

Tấm một lớp hay nhiều lớp.
Tấm ở một mặt hay hai mặt.
Hệ khung.
Chiều dày khoang.
Bông khoáng hoặc vật liệu chèn trong khoang.
Vít.
Mối nối.
Khe tiếp giáp với sàn và trần.

Vậy nên câu “tấm này chống cháy 120 phút” nếu không đi kèm cấu tạo thử nghiệm thì chưa đủ chính xác về mặt kỹ thuật.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? VÌ SAO TẤM XI MĂNG KHÓ BẮT LỬA?

Nhiều tấm xi măng sợi có thành phần chủ yếu là vật liệu khoáng như xi măng, cát cùng sợi gia cường và phụ gia tùy công nghệ sản xuất.

Các thành phần nền khoáng không cung cấp nhiên liệu cho đám cháy theo cách mà nhiều vật liệu hữu cơ có thể làm.

DURAflex công bố thành phần sản phẩm 10 mm trong EPD gồm xi măng, cát, bột giấy và phụ gia; cùng tài liệu đó ghi sản phẩm là không cháy.

James Hardie cũng công bố sản phẩm fiber cement của hãng gồm cát, nước, sợi cellulose và xi măng Portland; các dòng được chỉ định của hãng đạt yêu cầu không cháy theo ASTM E136 hoặc Class A theo ASTM E84.

Điều này cho thấy đặc tính chống cháy là một ưu điểm đáng chú ý của nhóm fiber cement.

Nhưng vẫn phải kiểm tra đúng thương hiệu và đúng mã sản phẩm.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ PHẢI MỌI TẤM CEMBOARD ĐỀU KHÔNG CHÁY?

Không nên mặc định như vậy.

Tên gọi Cemboard, cement board hay tấm xi măng sợi là tên nhóm vật liệu. Thành phần, tỷ lệ phối liệu, phụ gia và công nghệ của từng sản phẩm có thể khác nhau.

Khi cần xác nhận tính năng về cháy, người mua nên xem:

Tên chính xác của sản phẩm.
Datasheet.
Chứng nhận hoặc báo cáo thử nghiệm.
Tiêu chuẩn thử.
Phân loại đạt được.

Đừng chỉ dựa vào:

Tấm màu xám.
Có chữ cement board.
Người bán nói “chống cháy”.
Video thử đốt bằng đèn khò.

Một phép thử tại công trường không thay thế được hồ sơ thử nghiệm tiêu chuẩn.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? PHÂN LOẠI A1 CÓ Ý NGHĨA GÌ?

A1 là cấp phản ứng với lửa rất cao trong hệ phân loại châu Âu, dành cho sản phẩm đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về khả năng không cháy và không duy trì ngọn lửa theo các phép thử quy định.

DURAflex công bố sản phẩm của hãng được phân loại A1 theo EN 13501-1 trong hồ sơ thử nghiệm họ giới thiệu.

Nhưng cần đọc câu này thật kỹ:

A1 nói về phản ứng với lửa của vật liệu.

A1 không tự động có nghĩa:

Vách chịu lửa 60 phút.
Vách chịu lửa 90 phút.
Sàn chịu lửa 120 phút.
Cửa chống cháy 120 phút.

Muốn có những mốc thời gian đó phải xem hệ cấu kiện đã thử nghiệm.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CV0 VÀ VẬT LIỆU KHÔNG CHÁY ĐƯỢC HIỂU RA SAO?

Trong hướng dẫn kỹ thuật của DURAflex dựa trên QCVN 06, hãng phân biệt việc phân loại tính nguy hiểm cháy của vật liệu với khả năng chịu lửa của cấu kiện và công bố DURAflex thuộc nhóm vật liệu không cháy theo thử nghiệm ISO 1182.

Đối với công trình tại Việt Nam, việc thiết kế an toàn cháy cần căn cứ quy định hiện hành, trong đó QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 là bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đang được Bộ Xây dựng công bố cho an toàn cháy nhà và công trình.

Vậy nên nếu công trình có hồ sơ PCCC:

Không nên chỉ lấy catalogue thương mại làm căn cứ duy nhất.

Cần đối chiếu đúng yêu cầu của dự án và quy chuẩn đang áp dụng.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ THỂ CHỊU LỬA 30 PHÚT KHÔNG?

Có thể có hệ vách tấm xi măng được thiết kế và thử nghiệm đạt mốc 30 phút, nhưng con số này thuộc về giải pháp cấu tạo cụ thể.

Ví dụ DURAflex công bố một số hệ tường nội thất có mức chống cháy từ 30 đến 60 phút tùy cấu hình.

Điều này không có nghĩa:

Một tấm DURAflex bất kỳ treo lên tường sẽ tự động đạt 30 phút.

Hệ thử nghiệm có thể bao gồm:

Khung chuyên dụng.
Hai mặt tấm.
Thạch cao.
Bông thủy tinh.
Vật liệu xử lý mối nối.
Các lớp hoàn thiện khác.

Chỉ cần thay đổi cấu tạo đáng kể thì không nên mặc định kết quả thử cũ vẫn giữ nguyên.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? HỆ VÁCH 60 PHÚT CẤU TẠO RA SAO?

Có các vách chống cháy tấm xi măng được công bố đạt 60 phút với cấu tạo đồng bộ.

Một giải pháp DURAflex được hãng mô tả sử dụng tấm xi măng kết hợp hệ khung, tấm thạch cao, bông thủy tinh và vật liệu xử lý mối nối để tạo hệ tường chống cháy.

Điểm đáng chú ý nằm ở chữ “hệ”.

Không phải:

Một tấm = 60 phút.

Mà là:

Tấm + khung + số lớp + khoang + vật liệu cách nhiệt/chống cháy + mối nối + liên kết = hệ được đánh giá.

Nếu đang làm dự án cần EI hoặc thời gian chịu lửa cụ thể, nên xin bộ cấu tạo đã được kiểm chứng thay vì tự ghép vật liệu theo kinh nghiệm.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ HỆ ĐẠT 90 HOẶC 120 PHÚT KHÔNG?

Có những hệ tấm xi măng chống cháy chuyên dụng được thiết kế cho thời gian cao hơn.

DURAflex hiện công bố sản phẩm FIRESTOP Plus và các giải pháp liên quan có thể đạt từ 60 đến 150 phút tùy cấu tạo; riêng hệ cửa sử dụng lõi FIRESTOP được hãng mô tả từ 60 đến 120 phút.

Ở thị trường quốc tế, James Hardie cũng công bố sản phẩm fiber cement của hãng đã được kiểm chứng trong một số wall assembly có fire rating 1 giờ và 2 giờ theo ASTM E119.

Nhưng một lần nữa:

Con số thuộc về assembly đã thử.

Không nên tách riêng tấm khỏi hệ rồi giữ lại mốc thời gian.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ LOẠI CHUYÊN DÙNG CHO VÁCH CHỐNG CHÁY KHÔNG?

Có.

Ngoài những tấm xi măng thông thường, thị trường còn có tấm xi măng chống cháy chuyên dụng.

Ví dụ DURAflex FIRESTOP Plus 10 mm được hãng giới thiệu cho:

Vách chống cháy.
Nhà xưởng.
Khu công nghiệp.
Cao ốc văn phòng.
Trung tâm thương mại.
Chung cư.

Hãng công bố giải pháp vách sử dụng sản phẩm này có thể đạt 60–150 phút tùy cấu tạo.

Nếu dự án yêu cầu mức chịu lửa cao, đây là hướng hợp lý hơn việc lấy tấm Cemboard thông thường rồi tự tăng số lớp mà không có cơ sở thử nghiệm.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? TẤM THƯỜNG VÀ FIRESTOP KHÁC NHAU THẾ NÀO?

Tấm xi măng thông thường và tấm Firestop có thể cùng thuộc nhóm vật liệu nền xi măng nhưng được thiết kế cho những mục tiêu khác nhau.

Tấm thông thường thường tập trung vào:

Vách.
Trần.
Sàn.
Chịu ẩm.
Độ bền cơ học.

Tấm Firestop tập trung mạnh hơn vào việc tham gia các hệ có yêu cầu chịu lửa cao.

DURAflex mô tả FIRESTOP Plus 10 mm có nền là tấm xi măng sợi, đồng thời bổ sung các thành phần khoáng như perlite, mica và vermiculite để tăng tính năng cho giải pháp chống cháy

Nếu công trình chỉ là vách phòng dân dụng bình thường:

Chưa chắc cần dòng Firestop.

Nếu là kho, nhà xưởng hoặc khu vực có yêu cầu PCCC cụ thể:

Lại là câu chuyện khác.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? ĐỘ DÀY TẤM CÓ QUYẾT ĐỊNH KHẢ NĂNG CHỐNG CHÁY KHÔNG?

Không nên chỉ dựa vào độ dày tấm để kết luận.

Một tấm 10 mm không tự động chịu lửa lâu hơn mọi tấm 8 mm.

Khả năng của hệ phụ thuộc vào:

Loại tấm.
Thành phần.
Số lớp.
Cấu tạo khung.
Vật liệu khoang.
Mối nối.
Thiết kế tổng thể.

Độ dày là một thông số.

Nhưng không phải toàn bộ bài toán.

Nếu hồ sơ yêu cầu 60 phút:

Hãy chọn đúng hệ 60 phút đã được thử nghiệm.

Đừng tự lấy hệ 30 phút rồi tăng thêm vài milimet tấm và suy ra kết quả mới.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? DÙNG HAI LỚP CÓ TỐT HƠN MỘT LỚP KHÔNG?

Hai lớp có thể giúp một hệ vách đạt hiệu năng khác một lớp, nhưng hiệu quả cụ thể phải được kiểm chứng theo đúng cấu tạo.

Về nguyên tắc, nhiều hệ chịu lửa sử dụng:

Nhiều lớp tấm.
Khe nối so le.
Vật liệu trong khoang.
Khung có kích thước phù hợp.

Nhưng không nên tự kết luận:

Một lớp = 30 phút.

Hai lớp = 60 phút.

Ba lớp = 90 phút.

Khả năng chịu lửa không tăng tuyến tính đơn giản như vậy.

Nếu cần chứng minh thời gian chịu lửa, hãy sử dụng hệ có hồ sơ thử nghiệm tương ứng.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? KHUNG THÉP CÓ ẢNH HƯỞNG KHÔNG?

Có. Khung là một phần quan trọng của hệ vách chống cháy.

Khi xảy ra cháy, nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng tới:

Cường độ thép.
Biến dạng khung.
Điểm nối.
Vít.
Độ ổn định tổng thể.

Vì vậy một hệ đã thử nghiệm thường quy định khá rõ:

Loại khung.
Kích thước.
Khoảng cách.
Số lớp.
Chi tiết liên kết.

Không nên giữ nguyên tấm nhưng đổi toàn bộ hệ khung rồi mặc định thời gian chịu lửa vẫn giống nhau.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? BÔNG KHOÁNG CÓ CẦN THIẾT KHÔNG?

Tùy cấu tạo.

Nhiều hệ vách có yêu cầu âm học hoặc chịu lửa sử dụng bông khoáng chống cháy hoặc loại vật liệu khoang phù hợp.

Vai trò có thể gồm:

Hỗ trợ hạn chế truyền nhiệt.
Hỗ trợ cách âm.
Tham gia cấu tạo đã được thử nghiệm.

Tuy nhiên cũng có hệ không dùng bông khoáng.

Vậy nên không nên tự thêm hoặc bỏ vật liệu trong khoang nếu cần giữ nguyên chứng nhận của một cấu tạo đã thử.

Nếu dự án có yêu cầu kỹ thuật:

Hãy thi công đúng bộ cấu tạo được phê duyệt.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? MỐI NỐI CÓ QUAN TRỌNG KHÔNG?

Rất quan trọng.

Một bức vách có thể dùng tấm tốt nhưng mối nối xử lý không đúng thì vẫn tạo ra điểm yếu.

Các vị trí cần quan tâm gồm:

Mối nối giữa hai tấm.
Góc trong.
Góc ngoài.
Tiếp giáp sàn.
Tiếp giáp trần.
Vị trí xuyên ống.
Hộp điện.
Cửa.

Trong một hệ chống cháy, mọi đường xuyên qua vách đều cần được xử lý phù hợp.

Đôi khi lỗi không nằm ở tấm.

Nó nằm ở một khe nhỏ quanh ống kỹ thuật.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? SƠN PHỦ CÓ ẢNH HƯỞNG KHÔNG?

Có thể.

James Hardie lưu ý rằng đặc tính không cháy của fiber cement không đồng nghĩa lớp sơn hoặc lớp phủ phía ngoài cũng có cùng đặc tính; các lớp phủ có thể bị hư hại hoặc cháy xém khi tiếp xúc lửa.

Đây là điểm rất dễ bỏ qua.

Một tấm nền có thể là vật liệu không cháy.

Nhưng phía ngoài còn có thể có:

Sơn.
Lam trang trí.
Keo.
Film.
Vật liệu ốp.
Cách nhiệt.

Khi đánh giá an toàn cháy của công trình, không thể nhìn riêng mỗi lớp tấm xi măng.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? DÙNG LÀM VÁCH PHÒNG NGỦ CÓ PHÙ HỢP KHÔNG?

Có.

Tấm xi măng làm vách có thể dùng cho phòng ngủ khi cần:

Độ cứng bề mặt.
Khả năng chịu ẩm tốt.
Giảm sử dụng vật liệu hữu cơ.
Kết hợp hệ chống cháy.

Tuy nhiên với phòng ngủ, ngoài chống cháy còn cần quan tâm:

Cách âm.
Hoàn thiện bề mặt.
Khả năng treo đồ.
Chi phí.

Nếu công trình không có yêu cầu quá cao về ẩm, một số hệ vật liệu khác cũng có thể phù hợp.

Không nhất thiết chỗ nào cũng phải dùng tấm xi măng.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? DÙNG CHO NHÀ XƯỞNG CÓ PHÙ HỢP KHÔNG?

Có thể rất phù hợp nếu chọn đúng hệ.

Nhà xưởng thường quan tâm:

Tốc độ thi công.
Hệ vách nhẹ.
Khả năng chịu ẩm.
Khả năng chịu lửa.
Bảo trì.

Các sản phẩm Firestop chuyên dụng được nhà sản xuất hướng tới chính những công trình như nhà xưởng, nhà kho và khu công nghiệp.

Tuy nhiên nhà xưởng có tải cháy và yêu cầu PCCC khác nhà dân.

Vì vậy phải căn cứ hồ sơ thiết kế và yêu cầu của dự án.

Không nên lấy cấu tạo vách nhà ở áp nguyên cho nhà kho công nghiệp.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? DÙNG CHO KHO HÀNG CÓ AN TOÀN KHÔNG?

Có thể, nhưng cần thiết kế đúng yêu cầu cháy của kho.

Kho có thể chứa:

Giấy.
Vải.
Nhựa.
Hóa chất.
Hàng điện tử.
Vật liệu đóng gói.

Tải cháy giữa các kho khác nhau rất lớn.

Do đó không thể chỉ nói:

“Dùng tấm Cemboard chống cháy là an toàn.”

Cần xem:

Bậc chịu lửa.
Khoang cháy.
Vách ngăn cháy.
Cửa.
Hệ xuyên vách.
Hệ thống báo cháy và chữa cháy.

Tấm chỉ là một phần.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ DÙNG CHO TRẦN CHỐNG CHÁY ĐƯỢC KHÔNG?

Có thể dùng trong hệ trần chống cháy nếu sản phẩm và cấu tạo được thiết kế cho mục đích đó.

Trần chịu lửa phải xét cả:

Tấm.
Khung.
Khoảng treo.
Ty treo.
Mối nối.
Vật liệu phía trên.
Thiết bị xuyên trần.

Ví dụ đèn âm trần, miệng gió hoặc cửa thăm có thể tạo ra vị trí yếu nếu không được xử lý đúng.

Vậy nên nếu trần có yêu cầu chịu lửa:

Nên lấy nguyên bộ cấu tạo đã được kiểm chứng.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ DÙNG LÀM SÀN CHỐNG CHÁY KHÔNG?

Tấm xi măng làm sàn có lợi thế vì vật liệu nền xi măng không đóng góp nhiên liệu cho đám cháy như một số vật liệu hữu cơ.

Nhưng khả năng chịu lửa của cả sàn phụ thuộc vào:

Tấm sàn.
Dầm.
Khoảng cách dầm.
Trần phía dưới.
Vật liệu trong khoang.
Lớp phủ phía trên.

Không nên lấy khả năng không cháy của tấm rồi suy ra sàn chịu lửa một số phút cụ thể.

Nếu dự án yêu cầu REI hoặc một giới hạn chịu lửa cụ thể:

Phải kiểm tra hệ sàn đã thử nghiệm.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ DÙNG CHO CỬA CHỐNG CHÁY ĐƯỢC KHÔNG?

Có các sản phẩm tấm xi măng chuyên dùng làm lõi hoặc một phần cấu tạo cửa chống cháy.

DURAflex hiện giới thiệu FIRESTOP Plus 10 mm làm lõi cửa và công bố hệ cửa có thể đạt từ 60 đến 120 phút tùy giải pháp.

Tuy nhiên cửa chống cháy là một hệ khá phức tạp.

Ngoài lõi còn có:

Cánh.
Khung.
Bản lề.
Gioăng.
Khóa.
Kính nếu có.
Khe lắp đặt.

Không thể mua một tấm chống cháy rồi tự làm cánh cửa và mặc định cửa đạt 60 phút.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? SO VỚI TẤM THẠCH CAO CHỐNG CHÁY THẾ NÀO?

Không nên nói vật liệu nào tốt hơn tuyệt đối.

Tấm xi măng chống cháy có thế mạnh:

Nền xi măng.
Độ cứng bề mặt.
Chịu ẩm.
Nhiều ứng dụng ngoại thất và khu vực ẩm.

Tấm thạch cao chống cháy lại được sử dụng rất rộng trong:

Vách nội thất.
Trần.
Hệ chống cháy nhiều lớp.
Hệ cách âm.

Nhiều giải pháp thực tế còn phối cả hai loại vật liệu trong cùng một hệ.

Ví dụ hệ DURAflex chống cháy nội thất được hãng mô tả có cấu tạo kết hợp tấm xi măng và thạch cao.

Đây là cách tiếp cận hợp lý hơn việc tranh luận “xi măng hay thạch cao tốt hơn”.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? SO VỚI GỖ VÀ VÁN CÔNG NGHIỆP THẾ NÀO?

Xét riêng khả năng đóng góp nhiên liệu cho đám cháy, nhiều tấm xi măng sợi không cháy có lợi thế rõ so với vật liệu nền gỗ.

Tuy nhiên trong một hệ vách hoặc nội thất có thể vẫn có:

Gỗ.
MDF.
Plywood.
Laminate.
Keo.

Vậy nên thay một tấm gỗ bằng cement board chưa có nghĩa toàn bộ hệ trở thành hệ chống cháy.

Nếu mục tiêu là an toàn cháy:

Phải xem cả cấu tạo.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? SO VỚI TẤM PVC THẾ NÀO?

Tấm PVC và tấm xi măng là hai nhóm vật liệu khác nhau hoàn toàn.

PVC có nền polymer.

Tấm xi măng có nền khoáng.

Với những vị trí yêu cầu cao về phản ứng với lửa, nhiều sản phẩm fiber cement đạt phân loại không cháy là một lợi thế đáng kể. Ví dụ DURAflex và James Hardie đều công bố những dòng fiber cement đáp ứng các thử nghiệm không cháy tương ứng.

Nhưng khi chọn vật liệu:

Không nên chỉ so mỗi chống cháy.

Còn phải xem:

Trọng lượng.
Khả năng gia công.
Độ ẩm.
Thẩm mỹ.
Công năng.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? SO VỚI TẤM ALU THẾ NÀO?

Tấm xi măng và tấm Alu thường được dùng cho những nhiệm vụ khác nhau.

Alu mạnh ở:

Trang trí.
Biển quảng cáo.
Mặt dựng.
Bề mặt màu.

Tấm xi măng mạnh ở:

Vách.
Trần.
Sàn.
Lớp nền xây dựng.
Một số hệ chống cháy.

Với Alu composite, tính năng cháy còn phụ thuộc rất nhiều vào loại lõi.

Có các dòng lõi polymer thông thường và dòng FR khác nhau.

Vậy nên không nên coi “Alu” là một nhóm duy nhất khi so về cháy.

Trong nhiều công trình:

Tấm xi măng có thể làm lớp nền.

Alu làm lớp hoàn thiện.

Hai vật liệu không nhất thiết cạnh tranh trực tiếp.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ PHÁT SINH KHÓI ĐỘC KHI CHÁY KHÔNG?

Không nên trả lời chung cho mọi sản phẩm.

Một số sản phẩm chuyên dụng được nhà sản xuất công bố không tạo nhiên liệu hoặc khói đáng kể theo điều kiện thử nghiệm của họ.

Ví dụ DURAflex mô tả FIRESTOP Plus sử dụng các thành phần vô cơ và công bố giải pháp không tạo khói độc khi làm việc trong điều kiện cháy theo thông tin sản phẩm của hãng.

Tuy nhiên toàn bộ vách còn có:

Sơn.
Keo.
Băng lưới.
Cách nhiệt.
Dây điện.
Ống.
Vật liệu hoàn thiện.

Vì vậy đánh giá khói của cả công trình không thể chỉ nhìn tấm.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ BỊ BIẾN DẠNG KHI NHIỆT ĐỘ CAO KHÔNG?

Bất kỳ vật liệu xây dựng nào cũng có thể thay đổi tính chất khi chịu nhiệt rất cao trong thời gian dài.

DURAflex công bố thử nghiệm ISO 1182 cho tấm của hãng với kết quả vật liệu không cháy và không có biến dạng đáng kể trong điều kiện thử nêu trên.

Nhưng với cấu kiện thực tế, cần quan tâm thêm:

Khung kim loại giãn nở.
Vít.
Khe nối.
Biến dạng tổng thể.
Sự chênh nhiệt hai mặt.

Đó là lý do thử nghiệm cả assembly quan trọng hơn việc chỉ thử một mẫu vật liệu nhỏ.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ THỂ TỰ THỬ BẰNG ĐÈN KHÒ KHÔNG?

Có thể dùng thử nghiệm đơn giản để quan sát trực quan, nhưng không nên dùng kết quả đó để kết luận tiêu chuẩn chống cháy.

Một video dùng đèn khò chỉ cho bạn thấy:

Tấm có bắt lửa ngay không.
Bề mặt phản ứng ra sao.

Nó không xác định được chính xác:

Phân loại phản ứng với lửa.
Khói.
Chỉ số lan truyền lửa.
Khả năng cách nhiệt.
Giới hạn chịu lửa của cấu kiện.

Muốn có kết luận kỹ thuật phải dựa vào phương pháp thử tiêu chuẩn và phòng thử nghiệm phù hợp.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? HOWTO CHỌN TẤM CHO CÔNG TRÌNH CÓ YÊU CẦU PCCC NHƯ THẾ NÀO?

Muốn chọn tấm xi măng chống cháy đúng cho công trình, nên thực hiện theo trình tự sau:

Xác định yêu cầu của công trình
Cần vật liệu không cháy hay cần cấu kiện chịu lửa 30, 60, 90, 120 phút hoặc mức khác.
Xác định vị trí sử dụng
Vách, trần, sàn, cửa hay lớp ốp.
Chọn đúng sản phẩm
Không chỉ dựa vào tên Cemboard.
Kiểm tra báo cáo thử nghiệm
Xem đúng tiêu chuẩn và đúng mã sản phẩm.
Kiểm tra phân loại phản ứng với lửa
Ví dụ A1 nếu hồ sơ sản phẩm công bố.
Nếu cần giới hạn chịu lửa, chọn nguyên hệ đã được thử nghiệm
Không tự suy ra từ vật liệu đơn lẻ.
Giữ đúng cấu tạo
Khung, số lớp, bông khoáng, vít và mối nối.
Xử lý các vị trí xuyên vách
Ống, cáp, hộp điện và cửa.
Đối chiếu yêu cầu thiết kế PCCC
Không chỉ dựa vào tư vấn bán hàng.
Lưu hồ sơ sản phẩm
Catalogue, datasheet và chứng nhận để phục vụ nghiệm thu khi cần.

Đây là cách an toàn hơn rất nhiều so với việc hỏi đơn giản: “tấm nào chống cháy tốt nhất?”.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CHECKLIST TRƯỚC KHI MUA GỒM NHỮNG GÌ?

Trước khi mua tấm Cemboard chống cháy, nên kiểm tra:

Thương hiệu nào?
Mã sản phẩm nào?
Tấm thông thường hay Firestop?
Tấm đã thử theo tiêu chuẩn nào?
Có hồ sơ vật liệu không cháy không?
Phân loại cháy là gì?
Công trình yêu cầu vật liệu hay cấu kiện?
Cần bao nhiêu phút chịu lửa?
Vách, trần, sàn hay cửa?
Hệ cấu tạo đã được thử nghiệm chưa?
Một mặt bao nhiêu lớp?
Hai mặt bao nhiêu lớp?
Khung gì?
Khoảng cách khung?
Có bông khoáng không?
Vật liệu mối nối gì?
Vít gì?
Có vị trí xuyên ống không?
Có cửa không?
Có yêu cầu hồ sơ nghiệm thu không?
Hồ sơ còn đúng với mã sản phẩm đang mua không?
Có cần đối chiếu QCVN 06 hiện hành không?

Nếu đơn vị cung cấp chỉ nói “tấm chống cháy tốt lắm” nhưng không đưa được thông tin kỹ thuật, nên hỏi thêm trước khi chốt vật liệu.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? NHỮNG SAI LẦM NÀO THƯỜNG GẶP?

Những lỗi chúng tôi thấy khá dễ xảy ra gồm:

Nhầm không cháy với chịu lửa 60 phút.
Nhìn độ dày rồi tự suy ra thời gian.
Tự tăng số lớp và tự cộng số phút.
Đổi khung nhưng giữ nguyên chứng nhận.
Bỏ bông khoáng trong hệ đã thử.
Dùng sai vít.
Không xử lý mối nối.
Khoét nhiều lỗ kỹ thuật sau khi hoàn thiện.
Không xử lý chống cháy tại vị trí xuyên vách.
Dùng sản phẩm khác mã so với hồ sơ thử.
Chỉ lấy catalogue quảng cáo làm hồ sơ kỹ thuật.
Thử bằng đèn khò rồi kết luận đạt chuẩn.
Không kiểm tra yêu cầu PCCC của đúng loại công trình.

Một lỗi khác khá phổ biến:

Chủ đầu tư yêu cầu “vách 60 phút”.

Đội thi công lại hiểu thành “mua tấm chống cháy”.

Hai câu này không giống nhau.

Vách 60 phút là bài toán của cả hệ.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? FAQPAGE CÓ NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP NÀO?

Tấm xi măng có chống cháy không?

Nhiều tấm xi măng sợi được phân loại là vật liệu không cháy, nhưng cần kiểm tra hồ sơ của đúng sản phẩm.

Tấm xi măng có cháy thành ngọn lửa không?

Các sản phẩm được chứng nhận không cháy không duy trì quá trình cháy theo điều kiện thử tương ứng.

Tấm Cemboard có phải vật liệu không cháy không?

Nhiều sản phẩm Cemboard đạt phân loại không cháy, nhưng không nên áp dụng kết luận cho mọi thương hiệu.

Tấm xi măng A1 nghĩa là gì?

A1 là cấp phản ứng với lửa rất cao trong phân loại châu Âu.

A1 có nghĩa chịu lửa 120 phút không?

Không. Phân loại A1 và thời gian chịu lửa của cấu kiện là hai khái niệm khác nhau.

Tấm xi măng chống cháy được bao nhiêu phút?

Không thể trả lời chỉ dựa vào một tấm. Thời gian thuộc về hệ cấu kiện đã thử nghiệm.

Có vách tấm xi măng 60 phút không?

Có các hệ được nhà sản xuất công bố đạt 60 phút.

Có hệ 120 phút không?

Có những giải pháp chuyên dụng được công bố ở mức này hoặc cao hơn tùy cấu tạo.

Có vách 150 phút không?

DURAflex công bố giải pháp FIRESTOP có thể đạt tới 150 phút tùy hệ.

Tấm dày hơn có chống cháy tốt hơn không?

Không thể kết luận chỉ bằng độ dày.

Dùng hai lớp có tăng khả năng chịu lửa không?

Có thể trong một hệ được thiết kế và thử nghiệm như vậy, nhưng không nên tự cộng thời gian.

Khung thép có ảnh hưởng không?

Có.

Bông khoáng có ảnh hưởng không?

Có thể có, tùy cấu tạo thử nghiệm.

Mối nối có quan trọng không?

Rất quan trọng.

Hộp điện có ảnh hưởng khả năng chống cháy của vách không?

Có thể tạo điểm yếu nếu không xử lý đúng.

Sơn trên tấm có cháy không?

Tùy loại sơn; tính không cháy của tấm không tự động áp dụng cho lớp phủ.

Tấm xi măng có dùng làm cửa chống cháy được không?

Có sản phẩm chuyên dụng làm lõi cửa, nhưng phải dùng trong hệ cửa đã được kiểm chứng.

Có dùng cho trần chống cháy không?

Có thể nếu nằm trong hệ trần phù hợp.

Có dùng cho sàn chống cháy không?

Có thể tham gia hệ sàn, nhưng thời gian chịu lửa phải xét cả cấu tạo.

Có dùng cho nhà xưởng không?

Có.

Có dùng cho nhà kho không?

Có thể, nhưng phải theo yêu cầu PCCC của kho.

Có dùng cho chung cư không?

Có thể trong các vị trí được thiết kế phù hợp.

Tấm xi măng và thạch cao chống cháy loại nào tốt hơn?

Không có loại tốt hơn tuyệt đối; cần chọn theo hệ và vị trí.

Tấm xi măng có tốt hơn gỗ khi xét về cháy không?

Các sản phẩm được phân loại không cháy có lợi thế rõ về việc không đóng góp nhiên liệu cho đám cháy.

Có thể tự kiểm tra chống cháy bằng đèn khò không?

Chỉ có giá trị quan sát, không thay thế thử nghiệm tiêu chuẩn.

Khi mua tấm chống cháy cần xin giấy tờ gì?

Nên xin datasheet, báo cáo thử nghiệm hoặc chứng nhận liên quan tới đúng sản phẩm và đúng hệ nếu có yêu cầu chịu lửa.

Công trình có yêu cầu PCCC có nên tự chọn vật liệu không?

Nên đối chiếu thiết kế, quy chuẩn và hồ sơ kỹ thuật trước khi thay đổi sản phẩm hoặc cấu tạo.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? NGỌC DIỆP THƯỜNG TƯ VẤN KHÁCH NHƯ THẾ NÀO?

Khi khách hỏi Ngọc Diệp Tấm Xi Măng Có Chống Cháy Không?, chúng tôi thường hỏi tiếp:

Anh chị cần tấm “không cháy” hay cần một bức vách chịu lửa bao nhiêu phút?

Nếu khách nói:

“Chỉ cần vật liệu khó cháy cho vách nội thất.”

Cách chọn có thể khá đơn giản.

Nhưng nếu khách nói:

“Công trình yêu cầu vách 120 phút.”

Lúc đó không còn là bài toán chọn một tấm.

Phải xem:

Cấu tạo.
Hồ sơ thử nghiệm.
Khung.
Số lớp.
Vật liệu khoang.
Mối nối.

Nếu là:

Cửa chống cháy.

Lại phải dùng đúng hệ cửa.

Nếu là:

Nhà kho.

Phải đối chiếu cả thiết kế PCCC.

Nói thật, hỏi kỹ từ đầu sẽ dễ hơn rất nhiều so với việc mua vật liệu xong rồi mới phát hiện hồ sơ không phù hợp.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? KHI NÀO CẦN CHỌN TẤM FIRESTOP CHUYÊN DỤNG?

Nên cân nhắc tấm Firestop khi công trình có yêu cầu rõ về giới hạn chịu lửa cao và đã có giải pháp cấu tạo tương ứng.

Các trường hợp có thể gồm:

Vách ngăn cháy.
Cửa chống cháy.
Nhà xưởng.
Kho.
Trung tâm thương mại.
Cao ốc.
Khu vực kỹ thuật.

DURAflex FIRESTOP Plus là ví dụ về sản phẩm được hãng phát triển cho các hệ này và công bố các giải pháp 60–150 phút tùy cấu tạo.

Không có yêu cầu đặc biệt thì không nhất thiết cứ phải mua dòng chuyên dụng đắt hơn.

Đúng nhu cầu vẫn quan trọng hơn.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? KHI NÀO TẤM THÔNG THƯỜNG ĐÃ ĐỦ?

Tấm xi măng thông thường có thể phù hợp khi mục tiêu là:

Vách dân dụng.
Trần.
Khu vực chịu ẩm.
Vách cần vật liệu không cháy.
Công trình không yêu cầu hệ chịu lửa đặc biệt.

Nếu hồ sơ thiết kế chỉ yêu cầu vật liệu có phân loại cháy phù hợp:

Có thể chưa cần Firestop chuyên dụng.

Nhưng điều này phải căn theo yêu cầu thực tế.

Không nên tự giảm cấu hình nếu thiết kế đã chỉ định một hệ chống cháy cụ thể.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CÓ NÊN CHỌN CHỈ DỰA TRÊN GIÁ KHÔNG?

Không.

Khi liên quan tới vật liệu chống cháy, giá chỉ là một phần.

Nên kiểm tra trước:

Sản phẩm nào?
Phân loại gì?
Đã thử theo tiêu chuẩn nào?
Có phù hợp với cấu tạo dự án không?
Hồ sơ còn hiệu lực và đúng mã sản phẩm không?

Một tấm rẻ hơn một chút nhưng không phù hợp hồ sơ PCCC có thể khiến chi phí sửa đổi, làm lại và bổ sung hồ sơ cao hơn nhiều.

Vậy nên đừng so mỗi giá/tấm.

Hãy so đúng tính năng.

TẤM XI MĂNG CÓ CHỐNG CHÁY KHÔNG? CUỐI CÙNG CẦN NHỚ ĐIỀU GÌ?

Tấm Xi Măng Có Chống Cháy Không? Có thể nói chính xác rằng nhiều sản phẩm tấm xi măng sợi có khả năng không cháy và đã được các nhà sản xuất kiểm chứng bằng các tiêu chuẩn phản ứng với lửa tương ứng. Ví dụ DURAflex công bố tấm của hãng thử theo ISO 1182 và phân loại A1 theo EN 13501-1; James Hardie cũng công bố các dòng fiber cement đáp ứng ASTM E136 về vật liệu không cháy.

Nếu cần nhớ nhanh:

Tấm xi măng chống cháy thường có lợi thế lớn về phản ứng với lửa.
Nhưng không phải mọi tấm xi măng đều mặc định có cùng chứng nhận.
Phải kiểm tra đúng mã sản phẩm.
Không cháy khác với chịu lửa.
Phân loại A1 không đồng nghĩa 60 hay 120 phút.
Thời gian chịu lửa thuộc về cấu kiện.
Vách 60 phút phải dùng đúng cấu tạo 60 phút.
Không tự cộng số lớp để suy ra thời gian chịu lửa.
Khung ảnh hưởng kết quả.
Bông khoáng có thể là một phần của hệ.
Mối nối rất quan trọng.
Vị trí xuyên ống và hộp điện phải xử lý.
Lớp sơn và vật liệu phủ cũng cần được xem xét.
Có sản phẩm Firestop chuyên dụng.
Có hệ cửa sử dụng tấm chống cháy.
Có hệ vách đạt mức 60–150 phút tùy giải pháp được nhà sản xuất công bố.
Công trình có yêu cầu PCCC phải đối chiếu hồ sơ kỹ thuật.
QCVN hiện hành phải được kiểm tra khi thiết kế và nghiệm thu công trình

Nói thật, câu “tấm xi măng chống cháy bao nhiêu phút?” nghe rất đơn giản nhưng lại dễ dẫn tới tư vấn sai nhất.

Một tấm là vật liệu.

Một bức vách là cấu kiện.

Hai thứ không giống nhau.

Tấm có thể không cháy, nhưng muốn bức vách giữ được lửa trong 60, 90 hay 120 phút thì cả hệ phải làm đúng.

Với Ngọc Diệp, cách chọn an toàn vẫn là: xác định yêu cầu của công trình trước, kiểm tra đúng chứng nhận sau, rồi mới chốt sản phẩm và độ dày.

Làm đúng thứ tự này sẽ rõ ràng hơn, dễ thi công hơn và quan trọng nhất là không biến một thông tin quảng cáo về “tấm chống cháy” thành một kết luận kỹ thuật cho cả công trình.